Prvi put posle 2.000 godina naučnici ušli dublje u grobnicu Isusove babice

Novo arheološko istraživanje dovodi u pitanje tradicionalno verovanje, tvrdeći da Saloma, babica Isusa Hrista iz Biblije, možda uopšte nije sahranjena u toj grobnici. Iako ime „Saloma“ jeste uklesano u steni, kao svojevrsna posveta, naučnici iz Izraelske uprave za antikvitete sada nude sasvim drugačije tumačenje.

„Nakon novih iskopavanja i poređenja sa drugim lokalitetima, predlažemo da je ova veličanstvena grobnica pripadala članici kraljevske porodice,“ navodi se u saopštenju istraživačkog tima.

Pećina Salome opisana je kao „jedno od najvećih i najveličanstvenijih grobnih zdanja ikada otkrivenih u Izraelu“, sa više odaja, nišama uklesanim u steni i brojnim polomljenim kosturnicama – kamenim kutijama za čuvanje kostiju pokojnika, u skladu sa jevrejskim običajima sahranjivanja u vreme Drugog hrama.

U dvorištu pećine otkriven je i red prodavnica koje su, kako se veruje, prodavale ili iznajmljivale glinene svetiljke – svedočanstvo o tome da je ovo mesto kasnije postalo hrišćansko svetilište posvećeno Salomi, gde su vernici dolazili da pale svetiljke u znak poštovanja.

Ko je zapravo bila Saloma?

U hrišćanskoj tradiciji, Saloma se prvi put pominje u apokrifnoj „Jakovljevoj knjizi“, gde je opisana kao babica koja nije mogla da poveruje da porađa devicu, zbog čega joj se ruka osušila, a zatim čudesno izlečila kad je dotakla kolevku novorođenog Isusa.

Ipak, naučnici sada smatraju da to možda nije ista osoba. Jedna od teorija je da je reč o princezi Salomi, sestri judejskog kralja Iroda Velikog, poznatog po brutalnosti i masakru nevine dece. Ta Saloma je bila bliska sa bratom, ali je poznata i po spletkama, uključujući i zavere protiv sopstvene rodbine.

Druga mogućnost je unuka kralja Iroda, takođe Saloma, koja se, prema predanju, pominje kao žena koja je tražila pogubljenje Jovana Krstitelja.

„Irodova porodica je posedovala sve resurse potrebne za izgradnju ovako grandioznog kompleksa,“ tvrde stručnjaci, „a poznato je i da je Irod gradio raskošne građevine na zabačenim lokacijama, poput Masade i Herodijuma.“

Žena među Hristovim učenicima?

Jedna od zanimljivijih pretpostavki koju istraživači pominju jeste da je Saloma mogla biti i jedna od Isusovih učenica, možda čak i mlađa sestra Marije, kako se navodi u Jevanđelju po Mateju i Marku.

Valja imati u vidu i da je ime Saloma (ili u hebrejskom obliku: Šalom ili Šlomit) bilo izuzetno često u periodu Drugog hrama, što dodatno komplikuje identifikaciju.

Iako su nalazi impresivni, monumentalni kameni ukrasi, pažljivo klesani zidovi, veličanstveni ulazni trem – arheolozi pozivaju na oprez. Boaz Zisu sa Univerziteta Bar-Ilan izjavio je za Live Science: „Ovi alternativni zaključci su interesantni, ali ne i konačni. Potrebna je čvršća i jasnija evidencija.“

(Daily Mail)