in

Ovo su zanimljivosti o Portugalu za koje niste znali

Predstavljamo vam neke zanimljive činjenice ili zanimljivosti o Portugalu. Naravno, kao i sve države u svetu i Portugal ima svojih zanimljivosti, za neke ćete prvi put saznati iz ovog teksta. 

Foto:Shutterstock

Portugalija, ili Portugal (port. Portugal), zvanično Portugalska Republika (port. República Portuguesa), država je na zapadu i jugozapadu Iberijskog poluostrva u jugozapadnoj Evropi, i najzapadnija je zemlja kontinentalne Evrope.

Portugalija se graniči sa Španijom na severu i istoku, a na zapadu i jugu izlazi na Atlantski okean. Osim toga, u sastav Portugalije ulaze dva arhipelaga u Atlantiku, Azori (Açores) i Madeira (Madeira). Glavni grad je Lisabon, a službeni jezik je portugalski.

Ime Portugalija samo po sebi otkriva delove rane istorije ove zemlje — ono potiče od rimskog imena Portus Cale, moguće mešavine grčkog i latinskog imena koje znači „Lepa luka“, ili čak mešavine keltskog i latinskog, ili mešavine feničanskog i latinskog.

Većina stanovništva su etnički Portugalci, a glavna religija je katoličanstvo. Službeni jezik je portugalski.

Foto:Shutterstock

Osnovanje

Portugal je osnovan 1128. godine, što je čini jednom od najstarijih država u Evropi. Portugal je suverena nacionalna država, zvanično poznata kao Portugalska Republika.

Činjenice iz Portugala govore nam o kvalitetnoj infrastrukturi, visokom životnom standardu i naprednoj ekonomiji. Portugal je član Ujedinjenih nacija i Evropske unije. Njegova valuta je evro

Demografija

 Činjenice o Portugalu u vezi sa demografijom sugerišu da u Portugalu ima preko 10 miliona ljudi. Ova populacija je relativno homogena, sa 96,3% stanovništva koji je etnički Portugalac, a zajednički jezik je takođe portugalski. Etnički, portugalski narod potiče od pred-keltskog i keltskog naroda koji su zemlju naseljavali pre Rimljana.

Ovo poreklo je vrlo slično ostalim mediteranskim narodima, posebno španskim. Kao što je slučaj u celoj Evropi, Portugal ima nisku stopu plodnosti, izračunatu kao 1,51 dete po ženi u 2013. godini.

Istorija

Postoji mnogo fascinantnih činjenica o Portugalu koje se odnose na istoriju tog područja. Region modernog Portugala nekada su naseljavali pretkeltski i keltski narodi, ali ga je 219. pne napao Rim.

Osvajanje je trajalo skoro 200 godina, a Rimljani su se suočili s pobunama nekoliko plemena u toj oblasti. Međutim, do 19. godine pre Hrista Rimska Republika je pripojila gotovo čitav savremeni Portugal.

Sledeća velika era nakon završetka rimske moći bila je Kraljevina Suebi, struktura koju su uspostavila germanska plemena koja su napala poluostrvo početkom 5. veka. Ta plemena su bili Suebi i Vandali, zajedno sa njihovim saveznicima.

Tokom 6. veka ovo kraljevstvo je cvetalo, ali su to područje na kraju osvojili Vizigoti 584-5. Vizigoti su tada držali Iberiju do 700-ih.

Poraz od Vizigota

Neke od najzanimljivijih činjenica u Portugalu odnose se na ono što se dogodilo nakon poraza Vizigota. 711. godine umajadski muslimani napali su sa juga, čineći Portugal delom svog kalifata duže od 5 vekova.

Ovo carstvo je bilo prostrano, protezalo se od reke Ind u Pakistanu, preko Evrope do juga Francuske. Međutim, samo 7 godina nakon osvajanja Umajada, hrišćanski vizigotski pobunjenici okupili su se kako bi započeli ono što bi bio dug proces rekonkviste ili pokušaj povratka zemlje.

Vizigotski plemić Pelagius uspešno je vodio pobunu protiv Mavara na severu zemlje. 722. godine ovaj deo zemlje postao je hrišćansko Kraljevstvo Asturija, sa kraljem Pelagijem. Odavde je organizovan otpor mavarskom carstvu, a nakon više od 700 godina, hrišćani Asturije su povratili zemlju savremenog Portugala.

Gradovi na zemlji ponovo su naseljeni hrišćanima koji su se opirali preobraćenju tokom Umajadskog kalifata i portugalskim izbeglicama. Područje je preimenovano u Okrug Portugalije, po glavnom lučkom gradu Portus Cale.

Foto: Pixabay

Najduža reka

Težo je najduža reka na Pirinejskom poluostrvu. Izvire u istočnoj Španiji i protiče na zapadu dužinom od 1.007 km do ušća u Atlantik, kod Lisabona. U Portugaliji protiče dužinom od 226 km.

Samo donji tok reke Težo je plovan, dok je srednji tok veoma značajan za navodnjavanje. Brojne brane, izgrađene na reci Težo, koriste se za eksploataciju velikog hidropotencijala reke, a tri od njih su veliki rezervoari vode,

Jezik

Portugalski je, uz francuski, italijanski, španski i rumunski, jedan od pet modernih romanskih jezika. Razgovarati o portugalskom jeziku znači raspravljati o više od činjenica o Portugalu – to je maternji jezik preko 220 miliona ljudi širom sveta.

Portugalski se govori u Angoli, Istočnom Timoru, Luksemburgu, Mozambiku, Namibiji, Andori i Zelenortskim ostrvima. Velika većina govornika portugalskog, međutim, živi u Brazilu, gde ima oko 200 miliona govornika.

Portugalski rečnik je bio pod uticajem istorije zemlje i njenih naroda. Većina reči je latinskog porekla, ali italijanske, francuske i arapske reči takođe su apsorbovane tokom vekova.

Nacionalnosti

Najveći deo stanovništva države čine Portugalci 99,5%, dok na Brazilce, Špance i Engleze otpada ukupno 0,5%. Poslednjih decenija veliki je priliv imigranata iz bivših kolonija iz Afrike, Brazila, i odnedavno iz istočne Evrope, posebno iz Ukrajine, Moldavije, Rumunije, i Rusije. Znatno je veća gustina naseljenosti u priobalju Atlantika.

Klima

Brojne su činjenice u Portugalu u vezi sa zemljopisom i klimom zemlje. Portugal je jedna od najtoplijih zemalja u Evropi, sa prosečnom temperaturom od 12 stepeni C na planinskom severu do preko 18 stepeni C na jugu.

U toplijim oblastima, kao što je sliv reke Guadiana, letnji maksimum može dostići i preko 45 stepeni C. Na severu, s druge strane, snežne padavine su uobičajene, a zimske temperature mogu pasti ispod -10,0 stepeni C.

Svake godine prosečna količina padavina varira, od manje od 300 mm do preko 3000 mm u planinama. Portugal svake godine dobije između 2500-3200 sunčanih sati. Ova prijatna klima čini ga popularnom turističkom destinacijom, posebno priobalnim regionima zemlje.

Glavni grad

 Glavni grad države je Lisabon, a o ovom prelepom i kosmopolitskom gradu ima mnogo činjenica iz Portugala. Lisabon je najzapadniji glavni grad kontinentalne Evrope, leži na Atlantskom okeanu i reci Tajo. Ima preko 550 000 stanovnika.

Lisabon je poznat po svojoj važnoj ulozi u evropskim medijima, umetnosti, trgovini, trgovini i finansijama. Lisabon je takođe izuzetno važna kontejnerska luka, jedna od najvećih na atlantskoj obali Evrope.

Lisabon je poznat po svom tradicionalnom tramvajskom sistemu iz 19. veka, istoriji zapanjujuće arhitekture (gotički, barokni, moderni i postmoderni dizajn) i kulturi muzeja, univerziteta i galerija.

Foto: Shutterstock

Porto

Drugi po veličini grad u državi je Porto. Porto je jedan od najstarijih gradova u Evropi, a nalazi se na severu Portugala na ušću reke Douro, gde je nekada bio predstraža Rimskog carstva. Mnogo je činjenica o Portugalu koje potvrđuju činjenicu da je Porto grad muzike i umetnosti.

Mnogi poznati muzičari dolaze iz okoline, uključujući Rui Veloso, GNR, Sergio Godinho i Pluton. U gradu se nalaze i svetski poznate koncertne dvorane, uključujući Coliseu do Porto i Nacionalno pozorište Sao Joao. 2001. godine Porto je izabran da deli titulu Evropske prestonice kulture.

Da bi proslavio ovu čast, glavnu novu Casa da Musica dizajnirao je holandski arhitekta Rem Koolhaas, kako bi dalje unapredio kulturnu umetnost u gradu.

Politika

Nakon vojnog puča 1974. godine, Portugal je počeo da prelazi iz perioda autoritarne vladavine u vojnu vladu i na kraju u predstavničku demokratiju. Postoji mnogo intrigantnih činjenica o Portugalu o političkom sistemu koji je iz toga proizašao.

Od Ustava iz 1976. godine, Portugal je republika u kojoj je vlast podeljena na 4 glavne osnove moći – Parlament, Predsednik Republike, Vlada i sudovi. Svaki predsednik služi mandat od 5 godina i ima izvršnu ulogu, dok vladu vodi premijer.

Nakon nekoliko burnih godina, Portugal se pridružio Evropskoj uniji 1986. godine, što mu je pomoglo da dovede do većeg globalnog značaja, kako u političkom, tako i u ekonomskom pogledu.

Kultura

Postoje zanimljive činjenice u Portugalu koje se odnose na kulturu zemlje. Jedna od ovih činjenica odnosi se na tradiciju Fatalizma ili Fada. Ovo je stav u muzici, književnosti i svakodnevnom govoru koji karakterišu melanholija, rezignacija i vera u hirovitu sudbinu.

U muzici tužne pesme o siromaštvu ili pomorstvu često izražavaju ovo osećanje. U govoru to izražava i interjekcija okala, koja znači – nadam se / ako samo. Okala je zanimljiva reč jer potiče iz arapskog inshallah, što znači – ako Bog da. Dugu istoriju kulture Fado UNESCO je zvanično priznao 2011. godine.

Vino

Lučko (Porto) vino vo piće se proizvodi u dolini Douro, u gradskom području koje okružuje drugi grad Porto, po čemu je i dobilo ime. Samo vino je obično crveno, mada su na raspolaganju bele sorte.

Njegova najzapaženija karakteristika je slatki ukus, a najčešće se služi kao desertno vino. Postoji više od 100 sorti grožđa koje se mogu koristiti za proizvodnju u luci. Od njih se samo 5 obično gaji.

Obično se smatra da je Touriga Nacional najbolje grožđe za proizvodnju u luci, ali pošto je teško uzgajati i donosi niske prinose, Touriga Francesa se češće gaji.

Foto:Shutterstock

Festival

23. juna svake godine grad Porto održava jedan od najživljih evropskih festivala. Festa de Sao Joao do Porto odaje počast svetom Jovanu Krstitelju i održava se više od 6 vekova.

Žurka počinje popodne i nastavlja se tokom noći uz plesne zabave, uličnu muziku i puštanje nebeskih lampiona i balona. Ponoćni vatromet prati još žurki, sve dok mladi ljudi u zoru ne prošetaju do mora i posmatraju izlazak sunca.

Iako je festival u čast Svetog Jovana Krstitelja, on ima i neobičniju stranu. Elementi festivala vraćaju se u predhrišćanske tradicije, a to nas vodi do jedne od najčudnijih portugalskih činjenica – partijaneri se uključuju u paganske rituale udvaranja.

Tradicija je da mladići traže privlačne žene i udaraju ih cvetovima belog luka ili čekićima od meke plastike!

Plaže

Portugal, kao najzapadnija evropska zemlja po obalama, ima gotovo 800 kilometara obale. Ipak, jedna od manje poznatih činjenica u Portugalu je koliko je zemlja dobra kao destinacija za surfovanje. Za one koji znaju, Portugal je raj za surfere, za koga se kaže da ima 364 dana surfovanja.

U 2011. godini ovu činjenicu su iskoristili na plaži Praia de Norte, u blizini grada Nazare. Ovde je havajski Garret McNamara oborio rekorde surfujući po najvećem talasu ikad uhvaćenom, koji je bio neverovatnih 27,5 metara!

Piri Piri, poznat i kao čili afričkog ptičjeg oka, gaji se u mnogim afričkim zemljama, uključujući Nigeriju, Zambiju, Zimbabve i Mozambik. Međutim, neke važne kulinarske činjenice u Portugalu primećuju da su zapravo Portugalci izmislili čuveni sos Piri Piri, nakon što su otkrili sastojak tokom kolonijalnog perioda.

Sastojci sosa uključuju sami čili, plus beli luk, luk, limunov sok, papriku i još mnogo toga. U današnje vreme, Piri Piri je veoma popularno i ukusno portugalsko jelo.

Stavovi o brakovima

Jedna od mnogih zanimljivih činjenica o Portugalu odnosi se na stav zemlje o istopolnim brakovima. Istopolni brakovi legalizovani su u Portugalu 31. maja 2010. To je učinilo Portugal tek osmom zemljom na svetu – i šestom u Evropi – koja je legalizovala istopolne brakove.

Vladina odluka, međutim, nije bila bez protivljenja, posebno katoličke crkve. Takođe je oko teme bilo puno medijskog senzacionalizma.

Most Vasco da Gama je izgrađen u Lisabonu, prelazeći reku Tajo. Izgradnja je započeta 1995. godine, a struktura je završena 3 godine kasnije na vreme za sajam. Most je najduži u Evropi, dugačak je 17 kilometara.

Savezništvo

Neke od najstarijih i najzanimljivijih činjenica iz Portugala odnose se na savezništvo zemlje sa Engleskom, koja je danas poznata kao najstariji diplomatski sporazum na delu. Konkretni ugovor, Anglo-portugalski savez, potpisan je davne 1373. godine, ali je jedinstveno i danas na snazi.

Savez osigurava da će obe zemlje braniti drugu u ratovima. Ovo je potkrepljeno u praksi – Portugal je ušao u Prvi svetski rat, a Britanija je ušla u Iberijski poluostrvni rat.

Postoje činjenice o Portugalu u vezi sa 1. novembrom 1755, koje čine dan nezaboravnim iz loših razloga. Bio je verski praznik Dan svih svetih, a crkve u Lisabonu bile su ispunjene ljudima koji su palili sveće. Tokom dana grad je pogodio ogroman zemljotres jačine 9,0 stepeni.

Zemljotres ne samo da je uništio veći deo grada, već je usledio cunami i, još gore, veliki broj sveća zapaljenih za verski praznik izazvao je razorne požare širom grada. Ukupno je uništeno 85% zgrada, a umrlo je 275.000 stanovnika.

Moreplovci

Portugalski moreplovci otkrili pomorski put do Amerike, Afrike, Indije i dalekog Istoka. Vasko da Gama je 1497. godine otkrio pomorski put za Indiju, Pedro Кabral je 1500. godine, na putu za Indiju, otkrio Brazil, a Fernando Magelan predvodio je špansku ekspediciju koja je prva (1519—1522) oplovila svet. Кrajem XVI veka (1580),

Knjižara

Još neke pozitivne činjenice o Lisabonu u Portugalu odnose se na knjižaru Bertrand, poznatu kao najstarija knjižara na svetu. Prodavnica je otvorila svoja vrata 1732. godine i postala centar gradske intelektualne i umetničke scene.

Prvobitna zgrada je sravnjena sa zemljom u razornom zemljotresu 1755. godine, ali vlasnici su pronašli nove prostore i posao je nastavio da napreduje. Braća Bertrand preuzeli su prostorije nakon nekoliko decenija i posao je na kraju prerastao u lanac knjižara Bertrand, sa danas više od 50 portugalskih prodavnica.